Sanayi ve Ticaret
İlin endüstri
ürünleri ve sanayi malları ihtiyacı genellikle uzak illerden sağlanıyor. Sanayii
Türkiye'nin ekonomik gücüne katkıda bulunacak ve büyük ölçüde etki edecek
derecede değildir. Ağrı'nın toprak ürünleri bakımından da milli ekonomiye
katkısı azdır. Yapılan sanayi kuruluşları halkın başlıca geçim kaynağı olan
hayvancılığa yöneliktir. Hayvansal hammaddelerin bir kısmı bu endüstri
kollarında işlenir.
Ticaretin merkezi Karaköse'dir. İran sınırında bulunması
ve Gürbulak sınır kapısı sebebiyle Doğubayazıt'ta ticaret daha gelişmiştir. İlçe
merkezleri aynı zamanda ticaret merkezleridir. Köylerdeki ticaret; canlı hayvan,
hayvan ve ziraat ürünleri ile çerçi ve satıcıların pazarladığı ihtiyaç mallarına
aittir.
Ağrı Şeker Fabrikası
1976'da temeli atılan fabrika 1984'te hizmete girmiştir. Ağrı Şeker
Fabrikası Cumhuriyet döneminde Ağrı'da yapılan en büyük fabrikadır. Bu fabrika
il ekonomisine, işçi istihdamına ve hayvancılığa büyük katkı
sağlamıştır.
Doğubayazıt Yem Fabrikası
Yem Sanayii Genel
Müdürlüğü'nce 1978'de kurulmuştur. Bölge hayvancılığının geliştirilmesi,
hayvansal protein ihtiyacını yeterli seviyeye eriştirmek amacıyla koyun, sığır
ve tavuk yemi üretmektedir. Yıllık kapasitesi 16.000 tondur. 1997 yılında toplam
3625 ton yem üretilmiştir.
Ağrı'da faal nüfusun %76.3'ü tarım sektöründe çalışmakta ve İl
topraklarının %30'luk kısmında tarım yapılmaktadır. Ağrı İli hayvan varlığının
bölge ve Türkiye varlığı içindeki yeri incelendiğinde; koyunda bölge koyun
varlığının %16.02'sinin, Türkiye koyun varlığının %4.79'unun, sığırda bölge
sığır varlığının %9.65'inin, Türkiye sığır varlığının %1.95'inin ve tavukta da
bölge tavuk varlığının %2.93'ünün, Türkiye tavuk varlığının %1.6'sının il hayvan
varlığından oluştuğu görülmektedir.
İlimiz sınır il olması nedeniyle gümrük
işlemleri yoğun olarak yapılmaktadır. Şu anda atıl ve kadrosuzluk nedeniyle boş
olan Gümrük Veteriner ve Tahaffuzhane Müdürlüğü acilen kadro takviyesi yapılarak
faal hale getirilmelidir. Koyun başta olmak üzere büyük ve küçükbaş hayvan
yetiştiriciliği ile süt ve süt ürünleri, Ağrı ilinin başlıca gelir kaynaklarını
oluşturmaktadır. Dağlarda yabani keçi, boz ve beyaz ayı, sansar, tilki, kurt ve
tavşan bulunur. Ayrıca Ağrı Dağı'nda derisi kıymetli engerek yılanı ile, İlde
özellikle sazlıklar ve göl kıyılarında yabanördeği, yabankazı, turna ve keklik
gibi av kuşları bulunur.